Park Narodowy Fulufjället (Szwecja)

Wielki płaskowyż i najwyższy wodospad w Szwecji.

Park Narodowy Fulufjället - zdjęcie
Park Narodowy Fulufjället - zdjęcie
Park Narodowy Fulufjället - zdjęcie
Park Narodowy Fulufjället - zdjęcie

Obszar: 385 km2, z czego 65 % to bezdrzewne góry i wrzosowiska.
Rok założenia: 2002.
Położenie: w środkowej Szwecji na południu skandynawskiego łańcucha górskiego.

Charakterystyka:

Fulufjället nie jest typowym łańcuchem górskim, ale płaskowyżem o długości 35 kilometrów, szerokości 15 kilometrów i wysokości około 1000 metrów. Najwyższy szczyt Brätfjallet wznosi się 1042 metry npm. Płaskowyż otaczają strome pochyłości i wąskie zalesione jary, a jego podstawę porasta gęsty pradawny las udrapowany obficie porostami. Wiele drzew „pamięta” czasy Kolumba. Stare powalone drzewa rozkładają się w naturalnym procesie, a pomagają w tym chrząszcze i dzięcioły. Są tu doliny pokryte dziewiczym lasem i strome skaliste kaniony. Tu znajduje się północna granica występowania niektórych południowych gatunków roślin i zwierząt. Największą atrakcją parku jest najwyższy w Szwecji wodospad Njupeskär. Ten wspaniały widok przyciąga turystów od ponad 150 lat, a obecnie każdego roku odwiedza go 100 tysięcy osób. Wodospad spada do głębokiego kanionu Njupeskär i ma całkowitą wysokość 93 metry, ze swobodnie spadającą wodą na odcinku 70 metrów.

Flora i fauna:

Kombinacja surowej strefy klimatycznej i jałowego piaszczystego podłoża determinuje roślinność na płaskowyżu. Na wrzosowiskach ponad linią drzew teren pokrywa gruby dywan porostów, które mogły wyrosnąć dzięki nieobecności reniferów na tym obszarze. Płaskowyż otacza gęsty dziewiczy las, w którym wiele olbrzymich sosen ma 400-500 lat, lub co najmniej 300-400 lat. Na ich gałęziach wiszą długie „brody” porostów. W cieplejszych jarach kwitnące rośliny mogą osiągać wysokość ponad dwóch metrów, często w otoczeniu starych świerków, które mają metr średnicy i 35-40 metrów wysokości. Tereny podmokłe i bagna obficie porasta malina moroszka.

W Fulufjället żyje 90 zagrożonych gatunków roślin i zwierząt umieszczonych w "Czerwonej księdze". Jest tu obfitość ptaków, z których największe wrażenie na turystach robi duża populacja kulika mniejszego i kukułek. W czasie wędrówki po górskim płaskowyżu można zaobserwować typowe ptaki północy, jak: siewka złota, pardwa i kulik mniejszy, który wydaje charakterystyczny pulsujący gwizd. Najliczniejszymi ptakami w dziewiczym lesie na wschodnich stokach gór są oczywiście sójki syberyjskie.

„Najważniejszym” mieszkańcem Fulufjället jest niedźwiedź. Ślady niedźwiedzi często można spotkać na wilgotnej ziemi na ścieżkach przy strumykach. Inni stali mieszkańcy obszaru Fulufjället to łosie, bobry, rysie, wilki, rosomaki i okazjonalnie lisy polarne. Na powalonych drzewach nad rzeką można zobaczyć ślady bobrzych zębów.

Katastrofalna burza wydarzyła się 30 sierpnia 1997 roku. W ciągu kilku godzin ulewnego deszczu spadło około 400 mm wody na metr kwadratowy. Prawdopodobnie była to największa ulewa w historii Skandynawii. Poziom rzeki Göljån podniósł się 500 razy wyżej od swojego normalnego stanu! Ściana wody o wysokości sześciu metrów przetoczyła się przez dolinę Göljån, wyrywając na swojej drodze olbrzymie świerki z korzeniami. Cała roślinność na drodze żywiołu została zniszczona, ale z czasem zaczyna się już odnawiać. Poprzewracane drzewa nadal pokrywają dolinę, teraz odwiedzaną przez turystów i badaczy. Od parkingu do wieży obserwacyjnej jest tylko kilkaset metrów. Stąd prowadzą oznaczone ścieżki przez teren kataklizmu, gdzie doskonale widać skutki działania potężnych sił przyrody. Stała wystawa w muzeum przyrody w Njupeskär jest również poświęcona temu kataklizmowi.

Dojazd:

Samochodem można dojechać główną szosą nr 70 lub 297 do miasta Särna i dalej po 5 kilometrach skręcamy na zachód na drogę 1056 do małej wioski Mörkret, skąd w lewo 3 kilometry do Njupeskär.

Trasy turystyczne:

W Njupeskär znajduje się parking samochodowy, nowe muzeum przyrodnicze i wejście na szlaki piesze, które odwiedza rocznie ponad 40 tysięcy turystów. W całym parku jest 140 kilometrów oznaczonych szlaków pieszych na których znajduje się 5 domków z możliwością nocowania, oraz 10 chat dziennych na odpoczynek lub zjedzenie posiłku. Nad jeziorem Rörsjöarna przy schronisku są łódki do wynajęcia dla wędkarzy, którzy w okolicznych jeziorach mogą złowić trocie i palie alpejskie. Najciekawsza trasa przebiega przez obszar strefy I i prowadzi na południe od jezior Harrsjön przez bezdrzewne tereny. Piękne letnie szlaki piesze odsłaniające ogrom płaskowyżu Fulufjället prowadzą z północy na południe. Kryształowo czystą wodę można pić bezpośrednio ze strumieni. Jeden dzień na wędrowanie w Fulufjället to trochę mało, warto zostać tu dłużej i zwiedzić dokładniej ten cudowny obszar.

Do wodospadu Njupeskär jest łatwy spacer, tylko 2 kilometry od parkingu. Ścieżka prowadzi ścieżką leśną do kanionu. Ze względu na dużą ilość turystów, wyznaczony jest jeden kierunek ruchu. Droga powrotna prowadzi przez baśniowy pradawny las, z potężnymi kilkusetletnimi świerkami i sosnami, a gdzieniegdzie młodszymi brzozami omszonymi. Z tabliczek informacyjnych dowiadujemy się, że wiele drzew ma około 500 lat.

Możliwy jest także dłuższy, bardziej wyczerpujący spacer na szczyt tego wysokiego kanionu, aby podziwiać wodospad z góry. Przy okazji zobaczymy jak bardzo różni się roślinność niecałe 100 metrów wyżej. Wyraźnie widać różnicę w wyglądzie drzew rosnących na dnie doliny i na wietrznym płaskowyżu.

Wodospad Njupeskär – Altarringen (27-30 km, trasa trudna i wyczerpująca, cały dzień)
Z Njupeskär idziemy szlakiem prowadzącym do schroniska Rörsjöstugorna. Ścieżka ostro wspina się po stromym skalistym zboczu, z którego ukazuje się rozległa panorama. Dochodzimy do brzegu jeziora Rörsjöarna. Tutaj teren pokryty jest niskimi krzakami i pojedynczymi brzozami, brzozą karłowatą, trawą i złomiskiem skalnym. Dalej szlak prowadzi na lewo wzdłuż jeziora, a następnie cały czas płaskowyżem na południe aż do Altarringen, gdzie można doświadczyć dzikiej natury odludnego i bezdrzewnego płaskowyżu. Po drodze mijamy wiele jezior, stawów i strumyków.

Altarringen (kolisty ołtarz) - jest to najwyżej położony ołtarz w Szwecji. Właściwie jest to mur z kamieni ułożonych w kształcie pierścienia. Jest to prawdopodobnie zabytkowy ołtarz, który służył w dawnych obrządkach religijnych. Obecnie każdego roku w lipcu w tym miejscu odprawiane jest nabożeństwo.

Przewodnik: Skandynawia - Parki narodowe i rezerwaty przyrody Szczegółowy opis parku i mapka w przewodniku „Skandynawia – Parki narodowe i rezerwaty przyrody”. Wydawnictwo „Bernardinum”, Pelplin 2007
Mapa Parku Narodowego Fulufjället (Szwecja)

Komentarze i opinie: